L’Ultime secret ofwel het Grote Geheim. Klinkt als een spannende thriller, toch? Maar als het ineens over je eigen familie gaat kan dat toch erg ongemakkelijk worden.

Schaamte
Vermoedelijk komt het meer voor dan ik aanvankelijk dacht: familiegeheimen. Die verre oom die fout bleek in de oorlog. Die tante die als tiener een abortus onderging, omdat ze zwanger bleek van een jongen van het ‘verkeerde’ geloof. Die neef die verstoten werd, omdat hij een misdaad had gepleegd waar de hele familie zich voor schaamde. Dat-waar-niet-over-gesproken-wordt.

Braaf
In mijn eigen familie kende ik niet van dat soort geheimen. Brave boel. Natuurlijk waren er wel wat vlekjes hier en daar, maar dat was bij iedereen bekend. Ik had nooit de indruk dat er iets verzwegen werd vanwege ongewenste gebeurtenissen of stille drama’s. Tot ik voor een training over familieopstellingen een genogram moest maken van mijn eigen familiesysteem en daarvoor mijn moeder ging bevragen over haar ooms, tantes, opa’s en oma’s.

Verhaal
Toen kwam er toch ineens een verhaal naar voren dat één tante een andere biologische vader zou hebben gehad. Namelijk een broer van mijn opa. Die broer werd de deur gewezen, is verdwenen en er werd nooit meer van gehoord. Of het verhaal klopt kan ik niet meer verifiëren. Mijn moeder heeft inmiddels een leeftijd dat ze weleens wat dingen door elkaar haalt en anderen in de familie zijn dementerend of overleden.

Mededogen
Wat mij vooral opviel in het verhaal van mijn moeder is dat ze erover sprak, niet vanuit schaamte of veroordelend, maar vanuit mededogen en liefde. Er was begrip voor de complexiteit van het probleem en voor de gekozen oplossing. Wellicht was het daarom nooit zo’n issue en werd het nooit een etterende wond.

Aankijken
Want feit is dat er soms familiegeheimen zijn waar nooit over gesproken wordt, maar die wel gevoeld worden. Geheimen die schaamte oproepen tot generaties later, zelfs als niemand meer weet waar het over ging. De belasting die dit met zich meebrengt kan levensontwrichtend zijn. Het – eventueel letterlijk – aankijken van het geheim kan dan rust en opluchting brengen.