Ik ben de blauwbilgorgel,
Mijn vader was een porgel,
Mijn moeder was een porulan,
Daar komen vreemde kind’ren van.
Raban! Raban! Raban!
(C. Buddingh’)

Vrouw
Vorige week las ik een blog over de moeder in het kader van moederdag. En ineens was ik weer 27 jaar terug in de tijd. In die periode studeerde ik af op een scriptie over spreekwoorden over de vrouw. Ik verzamelde en vergeleek spreekwoorden over de vrouw uit Oost-Afrika (Kenia, Tanzania en Oeganda) met die uit West-Europa (Engeland en Duitsland).

Tegengesteld
Wat daaruit bleek was dat er, zowel daar als hier, een heel divers en vaak tegengesteld beeld over de vrouw naar voren komt in spreekwoorden. Vaak gaat het over de moeder, waarin de vrouw bijna als een heilige (Maria) wordt voorgesteld. Maar even vaak wordt de vrouw weerspiegeld als een kwade heks, een duivelin. Alsof er niets tussen zit.

Heldin
Als kind zag ik mijn moeder als een grote heldin. Ze was zelfstandig, regelde de zaken in huis, verdiende haar eigen geld. Toen ik later, als puber en jongvolwassene, ook andere aspecten van mijn moeder begon te zien die ik minder fraai vond, had ik grote moeite om dat te erkennen. Het beeld van de heldin raakte aangetast.

Volwassen
En toch was dat heel belangrijk. Want het maakte dat ik los kon komen van mijn moeder en volwassen kon worden. Door álle aspecten die haar tot mijn moeder maken te accepteren. En door in het reine te komen met het feit dat ik sommige van die minder leuke aspecten herkende in mezelf. Zo moeder, zo dochter …

Wijsheid
Inmiddels kan ik erom glimlachen. Zijn die minder fraaie aspecten ook geen bedreiging meer voor me, terwijl ze dat voor dat kleine meisje mogelijk wel waren. En voel ik ook niet meer de behoefte om me af te zetten tegen het idee dat ik op mijn moeder lijk. Gelukkig komt de wijsheid met de jaren.