Zo Vader, Zo Zoon. Ken je dat nog? Eind vorige eeuw was het regelmatig op tv te zien. En er was ook de variant Zo Moeder, Zo Dochter. Daar moest ik afgelopen week vaak aan denken. Want ik hoorde het ene na het andere moeder-dochter verhaal. Lang niet allemaal even leuk, maar er waren ook lichtpuntjes.

Verwijten
Soms is de moeder-dochter relatie heel hecht. Gewenst danwel ongewenst. Maar geregeld ook is de harmonie ver te zoeken. De veiligheid die een kind hoopt te voelen bij de moeder wordt niet gevonden, omdat nooit aan de verwachtingen kan worden voldaan en verwijten het gevolg zijn.

Maatstaf
De eigen ervaringen met moeder worden zo ook vaak een maatstaf voor het eigen handelen. De ene keer vanuit het idee dat goed voorbeeld goed doet volgen. De andere keer vanuit de gedachte: “Wat ik heb meegemaakt wil ik mijn dochter niet aandoen”. Zelfs als die ervaring niet persé heel negatief was, maar het gewoonweg ondraaglijk voelt om de dochter in een vergelijkbare positie te zien.

Heling
Hoe complex en pijnlijk de moeder-dochter relatie ook is geweest, soms blijkt er toch nog een helingsproces mogelijk. Door een toenadering die toch nog mogelijk bleek in de laatste levensfase van moeder. De verzorging die uiteindelijk toch wordt toegelaten. De knuffel die dan wel wordt ontvangen en gegeven, terwijl dat eerder niet kon.

Doorgeven
Een orkestmaatje die onlangs oma werd omschreef zo mooi dat ze het bijzonder vindt hoe haar liefde voor haar dochter nu wordt doorgeven aan diens baby-dochtertje. Uiteindelijk is dat wat ik in al die verhalen toch terughoor: de enorme toewijding van de moeders aan hun dochters. Ook al raakt zo’n relatie soms verstoord, de band is niet zomaar verbroken.