Ik hoor het mensen zo vaak zeggen: “Ik wil leren waar mijn grenzen liggen, want ik blijf eroverheen gaan / ik laat er steeds weer overheen gaan. Iedere keer weer”. En dat is bepaald niet fijn. Want het zorgt ervoor dat je je oververmoeid voelt of verdrietig of geïrriteerd of dat je jezelf veroordeelt. En in de meeste gevallen ervaar je gewoon alles tegelijk.

Maar hoe vind je die grenzen? Hoe weet je hoe ver je kunt (laten) gaan? Laat me een wedervraag stellen: Heb je ooit precies geweten waar je grenzen liggen? Was er ooit een moment dat je precies kon aangeven tot waar je kon gaan of waar je moest stoppen? Ik vermoed zomaar van niet.

En dat is helemaal niet zo raar, want jouw persoonlijke grenzen zijn niet statisch. Ze veranderen als het ware in het moment, ze vervloeien en verschuiven. Omdat het helemaal afhankelijk is van hoe je je voelt, van de omstandigheden, van het weer, van je conditie, van de hoeveelheid slaap die je hebt gehad etc. De ene dag ligt je grens dus ergens anders dan de andere dag. Want de ene dag kun je ook meer hebben dan de andere. Ook als je al langere tijd in een situatie zit dat het minder met je gaat.

Daarnaast blijkt een mens ook in staat om zijn grenzen op te rekken. Om stukje bij beetje de grenzen te verleggen en dus bewust te ‘spelen’ met die grenzen. Je grenzen zijn dus geen vast gegeven zoals we vaak denken, maar ze zijn oprekbaar en kronkelen als een rivier door het landschap.

Maar hoe leer je ze nou kennen? Door simpelweg te doen. Het aloude en welbekende trial and error. Je probeert eens wat en komt erachter dat het werkt. Of niet. Hoe dan ook kom je er pas achter als je in actie komt oftewel als je je grenzen opzoekt. En er misschien eens overheen gaat of laat gaan. Door die ervaring leer je wat voor jou werkt en wat niet.

Overigens kun je beter spreken van een grensgebied in plaats van een grens. Een zone waar je mogelijk het risico gaat lopen te ver te gaan en dus moet oppassen, waar het daardoor misschien spannend is, maar nog steeds oké. Binnen dat grensgebied kun je dus prima handelen, zonder dat er schade wordt berokkend.

Toch lukt het veel mensen niet om die stap te zetten, om het experiment aan te gaan. Veelal uit angst dat ze het niet aan zullen kunnen, dat ze misschien teveel doen of dat ze onderuit gaan. Maar angst is in dit geval een slechte raadgever, want het zorgt ervoor dat je uiteindelijk blijft zitten waar je zit en er niets verandert.

Dus ga experimenteren, ga de uitdaging aan. Mislukt het dan is er niets verloren en ben je in ieder geval weer een ervaring rijker. Maar blijf niet zitten tot het vanzelf naar je toekomt. Want dan gebeurt er uiteindelijk niets en blijf je je afvragen waar jouw grenzen liggen.