De kracht van herhaling. Marketing drijft erop. Maar ik heb er iets mee, dat herhalen. Of liever gezegd, ik heb er iets tegen. Dus je begrijpt, marketing is niet mijn sterkste kant.

Belabberd
Wanneer ik merk dat ik op het punt sta iets te gaan herhalen tegenover iemand die ik spreek, voel ik de aarzeling al opkomen. Niet omdat ik van die ander denk: “Tsjonge, weet je het nu nog niet, dat ik dit moet gaan herhalen”. Maar omdat ik bij mezelf denk: “Je weet vast nog wel dat ik dit eerder heb gezegd, dus je zult wel denken dat ik een belabberd geheugen heb”.

Eer
Nou heb ik een buitengewoon goed geheugen (vind ik zelf), dus het is mijn eer te na om de indruk te wekken dat ik niet meer zou weten wat ik ooit heb gezegd. En omgekeerd heb ik er net zoveel last van. Als iemand mij iets vertelt dat ik al heb gehoord is het eerste dat me ontsnapt: “Ja, ik kan me herinneren dat je dat eens vertelde”. Want stel je voor dat die ander zou denken dat ik dat niet meer wist.

Functie
Toch weet ik maar al te goed dat herhaling een functie heeft. Als je iets wilt leren – een tekst of een vaardigheid – dan is veelvuldig herhalen nodig om het tussen de oren of in de vingers te krijgen. En nog los daarvan, niet alles wat je hoort blijft ook hangen. Je kunt een tekst verschillende keren horen en er steeds weer iets anders uit oppikken.

Verdieping
Maar afgelopen week ervoer ik dat herhaling ook nog iets anders brengt. Namelijk verdieping. Stel je voor dat je vijf keer achter elkaar dezelfde vraag – die je niet zomaar met ja of nee kunt beantwoorden – gesteld krijgt. Dan zul je merken dat je antwoord steeds een beetje voortbouwt op je vorige antwoord. Alsof je met jezelf in gesprek bent en dat gesprek tot nieuwe antwoorden leidt.

Waardevol
Dus ja, ik mag wat minder klagen als het over herhaling gaat. Want is het hele leven niet één grote herhaling van zetten? Uren, dagen, weken, maanden. Maar het bijzondere en unieke zien in die herhaling is waar het om gaat. Dat maakt elke herhaling waardevol.